Hoe heet een trapgevel eigenlijk bij ons thuis?  Ik staar naar het gezelschap voor me, 4 van mijn nichtjes met hun mannen. Met hen praat ik al mijn hele leven plat. En vandaag dus niet, tot nu toe een beetje half half merk ik.

In de regio waar ik ben geboren werd in vrijwel ieder gezin dialect gesproken, in het ene wat authentieker dan het andere maar Nederlands  was het zeker niet.
Pas op de lager school maakten we kennis met ABN en moesten we leren om Nederlands te spreken. Dat viel niet mee. Zo spreken wij de sch uit als een k. Dus gingen wij naar skool, we liepen op onze skoenen.  En tja, hoe leer je dat? Een sch zeggen. De juf van de vijfde klas had er wat op gevonden.
Zeg eens knoopsgat. Knoopschgat.  En dat lukte. Vincent kon knoopsgat na zes keer prima uitspreken.
-En zeg nu eens schat,
Waarop hij de juf en ons verraste met het onvergetelijke:
-ja hee, maar dat zeg ik nie…
Afijn uiteindelijk lukte het ons allemaal. Met als gevolg dat veel Brabanders in de winter gaan schieën.

Ik ben er trouwens van overtuigd dat wie met een dialect is opgevoed veel soepeler is qua taal dan mensen die meteen Nederlands geleerd hebben. Je hebt immers al vroeg geleerd dat er woorden zijn die hetzelfde betekenen. Ik versta Twents ook wel, al zijn Limburgs en Fries lastig. En wanneer Hooglanders me willen aftroeven met dialectwoorden lukt ze dat meestal niet. Ik kan het altijd volgen. Het is toch een soort tweetaligheid. Bovendien lijken dialectwoorden vaak op elkaar.

Vandaag ben ik dus mijn nichten rond aan het leiden. En ik merk dat dat niet lukt in mijn dialect. Niet alleen door die trapgevel (die waren er in ons boerendorp ook niet) maar ook omdat ik die hele cursus en alle instructies in het ABN heb gehad, en het lukt me dus niet om dat te vertalen in het dialect. Nou ja een enkel woord, Mondriaan is geboren in een skool. In de Bollenburg kun je binnen zien hoe prachtig die zalen waren, maar kijk een beetje vanaf een afstand, dus niet blieken (door een raam naar binnen kijken van heel dichtbij.) En die kinderskoeoen natuurlijk. Maar de rest gaat in het ‘Hollands’.
Toch niet zo soepel dus.
Nou ja, Houdoe.